Het is de hoogste tijd om het eens te hebben over perfectionisme en creatief zijn. Want die combinatie is ontzettend lastig. En als je nu naar mijn werk kijkt (vol met imperfecties) zou je denken dat ik daar helemaal geen last van heb. Maar niets is minder waar. In deze blog vertel ik je er alles over.
Terug in de tijd
Ik zou willen dat ik mijn jongere zelf zou kunnen vertellen dat creatief-zijn gaat om plezier maken, ontspannen en je emoties uiten. Dat ik niet zo perfectionistisch had hoeven zijn. Want wat niemand weet, is dat ik stopte met tekenen omdat ik alleen maar boos werd omdat het niet 'goed genoeg' was. Ik concludeerde dat ik het dus 'niet kon' en sloeg een andere weg in, ik stortte me op een beta-studie en belandde in het bedrijfsleven wat totaal niet bij mij paste.
De eerste stapjes
Toen ik zo'n 12 jaar geleden opeens ziek werd en na een hele tijd begon met creatieve therapie gebeurde er iets. Ik worstelde met perfectionisme en door een hele fijne therapeut werd ik aan het werk gezet met krassen, kliederen en alles om maar een beginnetje te maken zonder dat het iets hoefde te worden. Ik vond het toen allemaal een beetje suf, maar als ik nu terugkijk is dat zo'n belangrijk moment geweest.
Fast forward
Je snapt natuurlijk dat ik vanaf dat moment ben blijven tekenen en schilderen en dat ik me ontwikkelde. Maar hoe gaat het nu dan met mijn perfectionisme? Eerlijk? Ik voel me vaak een 'fraudeur', haha. Ik leg het je uit.
Mijn perfectionisme heb ik losgelaten in mijn schilderijen en illustraties. Mijn werk zit dus vol met imperfecties en dat is bijvoorbeeld ook de rede waarom ik geen puzzels van mezelf durf te maken, veel te confronterend! Ik ben ook nog altijd bang dat als mensen écht goed kijken ik 'door de mand val'. Maar ik sta mezelf niet toe om hierbij stil te staan, dat is voor mijn gedachten verboden terrein. In plaats daarvan focus ik op ontspanning en plezier terwijl ik schilder (soms met hulp van een podcast als ik afleiding nodig heb van al die perfectionistische gedachten ;-)).
80/20 iets?
Er hangt ook iets in mijn hoofd wat me altijd heel erg helpt. Het is vast een regel, iets met 80 en 20, maar ik denk dat ik er mijn eigen draai aan heb gegeven. Als iets voor 80% goed is, of af, dan is het prima en kan ik 'door'. Dit geldt niet alleen voor mijn kunst, maar ook voor mij als ondernemer. Dit voorkomt dat ik stilval in perfectie. En eerlijk? Het zorgt ook voor foutjes, verbeterpunten en soms wat gestuntel. Maar ik heb geleerd dat ik het liever op deze manier doe dan dat ik mijn perfectionisme aanwakker. 80% is goed genoeg!
Imperfectie is echt
In deze tijden van kunstmatige beelden merk ik zelf dat ik het extra begin te waarderen dat er imperfecties zijn in mijn werk. Het maakt mijn kunst menselijk, écht en vol emotie. Er is ook echt behoefte aan echtheid. Hoe meer kunstmatigheid we om ons heen binnenkrijgen, hoe meer behoefte er ontstaat aan echtheid. Dat is wat ik echt geloof en waar ik me als kunstenaar aan vast houd. Het mooie is dat het mij ook in beweging brengt, ik raak meer een meer gepassioneerd over échte materialen, verf op een doek, penseelstreken, potloodlijntjes en dat soort 'imperfecties'.
Mooier dus
Ja, als ik erover nadenk geloof ik inderdaad dat imperfecties mijn werk mooier maken. Échter ook. Maar ook merk ik dat er meteen iets knaagt, toch weer dat perfectionisme ;-). Bijna iedereen kent het wel, perfectionisme is er nou eenmaal, maar we kunnen voor elk moment kiezen of we er naar willen luisteren of niet. Hoe is het met jouw perfectionisme?
8 reacties
Dag Esther,
Gisteren was ik in Zutphen voor een fotoworkshop en had tijd genoeg om voordat de workshop begon even door het centrum te wandelen. En daar liep ik dan, een beetje onrustig, want ik wist niet zo goed wat ik met mijn extra tijd wilde doen. Mijn automatische reactie is om kledingwinkels in te gaan en iets moois te kopen, omdat mijn kleding nooit ‘af’ is. En daar herken ik het perfectionisme, zo irritant. Toen ging ik het winkeltje binnen, waar ik jouw prachtige producten zag. Ik viel er als een blok voor! Dit zijn de illustraties waar ik naar verlang, ze zijn warm, lief, knus en brengen mij terug naar mezelf. Dank je wel!!! Ik heb mezelf de cosykaartjes ‘zachtheid’ kado gedaan en neem voor vandaag mee; zacht groeien is ook groeien’.
Thank you for writing this, Esther. I understand that need to get it just right. I sew, and because I don’t always sew perfectly, it holds me back from trying new things. Not good! And the reason so many of us love to buy handmade things is because they are just that…handmade – tiny imperfections and all. It’s those tiny imperfections that make handmade thing special; you know it’s been made by a real person! I love your 80/20 rule. I am going to take that rule to heart with my own creative endeavours 🙂
Lieve Esther, ik vind jouw creaties geweldig, ik heb het vaker geschreven. Ik herken me in de afbeeldingen en vind het prachtig, gewoon, zoals jij bent. Ik ben op creatief gebied zelf (ook) perfectionistisch, heel vermoeiend, en probeer de laatste tijd imperfectie te omarmen, maar valt niet mee. Fijn om te lezen dat ik niet de enige ben, en het stimuleert nog meer om al die perfectie eindelijk helemaal los te laten!!
Lieve Esther, wat nou perfectie?? Heb je wel eens naar de vrouwen van Modigliani gekeken? Die zijn anatomisch helemaal fout, veel te uitgerekt. En daardoor juist prachtig. En wat dacht je van die uiteengetrokken en verfrommelde gezichten van Picasso? Toch ook niet “perfect”? Koester jouw kunst met al jouw eigen-aardigheden, waardoor het echt Esther-Bennink-creaties zijn, heel herkenbaar.
Met intresse heb ik je artikel gelezen en vooral het stukje over 80 / 20 % spreekt mij aan en om zo te denken hoop ik dat het mij gaat helpen in mijn tekenwerk.
Lieve Esther,
Juist door je imperfectie maar met zoveel gevoel in je werk en kleur, hangt het met trots in mijn imperfecte, en daardoor perfecte, nieuwe thuis, met mijn vooral erg imperfecte leven, wat je werk het juist zo prachtig passend maakt!
Hoi Esther,
Ik geniet enorm van jouw werk en heb nog nooit gedacht dat het “niet klopte”. Het is prachtig. Ik merk bij mezelf juist daardoor een kleine opening dat iets dus niet perfect in detail getekend hoeft. Ik zou willen dat ik kon wat jij kan, daar ben ik nog lang niet. Wat je zegt over kunstmatig gemaakte beelden ben ik het helemaal mee eens, die spreken zoveel minder. Dus uiteindelijk is je werk precies perfect. Inclusief de puzzels, die zijn fantastisch.
Lieve Esther, naar aanleiding van deze blog wil ik je laten weten dat jouw kunst zoveel liefde, aandacht, natuurlijkheid en authenticiteit uitstraalt, dat ik er alleen maar heel gelukkig van kan worden! Ik ben ook heel lang perfectionistisch geweest, maar als ik er nu over nadenk, kan ik alleen maar denken: had ik zelf eigenlijk wel een idee van hoe perfect er dan precies uit zag? Het antwoord daarop is voor mij volmondig nee. En jouw kunst en artikelen helpen me te herinneren te vertragen, om me heen te kijken en te genieten van al het moois dat er om ons heen is.